Η διάρροια είναι ένα συχνό σύμπτωμα που μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά και να διαταράξει την καθημερινότητα. Συνήθως δεν είναι επικίνδυνη και υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες, όμως χρειάζεται προσοχή γιατί μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών.
Οι πιο συχνές αιτίες είναι οι ιογενείς ή βακτηριακές λοιμώξεις του εντέρου, η τροφική δηλητηρίαση, οι αλλαγές στη διατροφή, το στρες ή ορισμένα φάρμακα, όπως τα αντιβιοτικά. Η Mayo Clinic αναφέρει ότι τα περισσότερα περιστατικά οξείας διάρροιας υποχωρούν από μόνα τους μέσα σε λίγες ημέρες, χωρίς ειδική θεραπεία.
Το σημαντικότερο δεν είναι απλώς να “σταματήσει” η διάρροια γρήγορα, αλλά να αποφευχθεί η αφυδάτωση και να αναγνωριστούν έγκαιρα τα σημάδια που χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση.
Τι είναι η διάρροια;
Διάρροια ονομάζεται η συχνή αποβολή υδαρών ή πολύ μαλακών κοπράνων. Μπορεί να συνοδεύεται από πόνο ή κράμπες στην κοιλιά, φούσκωμα, ναυτία, τάση για εμετό ή πυρετό, ανάλογα με την αιτία.
Μπορεί να είναι:
Τύπος διάρροιας
Τι σημαίνει
Οξεία
Ξεκινά ξαφνικά και συνήθως διαρκεί λίγες ημέρες
Επίμονη
Διαρκεί περισσότερο και χρειάζεται αξιολόγηση
Χρόνια
Επαναλαμβάνεται ή διαρκεί για εβδομάδες και μπορεί να σχετίζεται με υποκείμενη πάθηση
Αν η διάρροια είναι ήπια και δεν υπάρχουν ανησυχητικά συμπτώματα, η βασική φροντίδα στο σπίτι είναι συνήθως αρκετή.
Ποιες είναι οι πιο συχνές αιτίες;
Η διάρροια μπορεί να έχει πολλές αιτίες. Οι πιο συχνές είναι:
ιογενής γαστρεντερίτιδα
τροφική δηλητηρίαση
βακτηριακή ή παρασιτική λοίμωξη
αλλαγές στη διατροφή
κατανάλωση πολύ λιπαρών ή ερεθιστικών τροφών
στρες ή άγχος
αντιβιοτικά ή άλλα φάρμακα
σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου
δυσανεξίες ή χρόνιες παθήσεις του εντέρου
Το NIDDK αναφέρει ότι συχνές αιτίες οξείας διάρροιας είναι η ιογενής γαστρεντερίτιδα, η τροφική δηλητηρίαση και οι παρενέργειες φαρμάκων, όπως αντιβιοτικά ή αντιόξινα που περιέχουν μαγνήσιο.
Τι να κάνετε τις πρώτες ώρες;
Το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα είναι η ενυδάτωση. Με τη διάρροια, ο οργανισμός χάνει υγρά και ηλεκτρολύτες, όπως νάτριο και κάλιο. Αν αυτά δεν αναπληρωθούν, μπορεί να εμφανιστεί αφυδάτωση.
Μπορείτε να βοηθήσετε τον οργανισμό σας με:
μικρές γουλιές νερού συχνά
ειδικά διαλύματα ενυδάτωσης με ηλεκτρολύτες
ελαφριά ροφήματα χωρίς καφεΐνη
ξεκούραση
αποφυγή έντονης σωματικής δραστηριότητας
Το NHS αναφέρει ότι όταν υπάρχει διάρροια ή εμετός και χάνονται πολλά υγρά, χρειάζεται αναπλήρωση υγρών, σακχάρων, αλάτων και μετάλλων, ενώ ο φαρμακοποιός μπορεί να προτείνει διαλύματα ενυδάτωσης από το στόμα.
Αποφύγετε την κατανάλωση αλκοόλ, πολλής καφεΐνης και αναψυκτικών, καθώς μπορεί να επιβαρύνουν το έντερο ή να μη βοηθούν στην ενυδάτωση.
Τι να φάτε όταν έχετε διάρροια;
Τις πρώτες ώρες μπορεί να μην έχετε όρεξη, και αυτό είναι συχνό. Όταν αρχίσετε να τρώτε, προτιμήστε απλές, ήπιες τροφές που είναι πιο εύπεπτες.
Μπορείτε να δοκιμάσετε:
ρύζι
μπανάνα
φρυγανιά ή ψωμί του τοστ
βραστή πατάτα
ζυμαρικά χωρίς βαριές σάλτσες
κράκερ
σούπα με ήπια υλικά
μήλο ή πουρέ μήλου, αν το ανέχεστε
Η παλιά γνωστή διατροφή BRAT, δηλαδή μπανάνα, ρύζι, μήλο και τοστ, μπορεί να είναι βοηθητική για λίγες ώρες ή για μία ημέρα, επειδή περιλαμβάνει ήπιες τροφές. Δεν χρειάζεται όμως να μένετε πολλές ημέρες μόνο σε αυτές, γιατί είναι περιοριστική.
Τι να αποφύγετε;
Όσο το έντερο είναι ερεθισμένο, είναι καλό να αποφεύγετε τροφές και ροφήματα που μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματα.
Καλό είναι να περιορίσετε προσωρινά:
λιπαρά και τηγανητά
πολύ πικάντικα φαγητά
αλκοόλ
πολλή καφεΐνη
αναψυκτικά
γάλα και βαριά γαλακτοκομικά, αν σας ενοχλούν
ωμά λαχανικά σε μεγάλη ποσότητα
γλυκαντικά όπως σορβιτόλη
πολύ βαριές σάλτσες
Μετά την υποχώρηση των συμπτωμάτων, επιστρέψτε σταδιακά στην κανονική σας διατροφή.
Ηλεκτρολύτες, προβιοτικά και αντιδιαρροϊκά
Σε ήπιες περιπτώσεις, η διάρροια συνήθως αντιμετωπίζεται με ενυδάτωση, ξεκούραση και απλή διατροφή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, προϊόντα όπως ηλεκτρολύτες ή προβιοτικά μπορεί να έχουν υποστηρικτικό ρόλο.
Οι ηλεκτρολύτες βοηθούν στην αναπλήρωση υγρών και αλάτων που χάνονται με τη διάρροια. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμοι όταν υπάρχουν συχνές κενώσεις, εμετός, ζέστη ή κίνδυνος αφυδάτωσης.
Τα προβιοτικά μπορεί να βοηθήσουν στην υποστήριξη της φυσιολογικής ισορροπίας της εντερικής μικροχλωρίδας, ειδικά μετά από γαστρεντερική διαταραχή ή χρήση αντιβιοτικών.
Τα αντιδιαρροϊκά, όπως η λοπεραμίδη, μπορούν να προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση σε ορισμένες περιπτώσεις. Το NHS αναφέρει ότι η λοπεραμίδη χρησιμοποιείται για τη διάρροια και μπορεί να βοηθήσει σε βραχυχρόνια διάρροια ή σε σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.
Ωστόσο, δεν είναι κατάλληλη για όλους. Μην χρησιμοποιείτε αντιδιαρροϊκό χωρίς συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού αν υπάρχει πυρετός, αίμα στα κόπρανα, έντονος κοιλιακός πόνος, υποψία τροφικής δηλητηρίασης ή σοβαρή λοίμωξη.
Πότε χρειάζεται γιατρός;
Η διάρροια χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση όταν είναι έντονη, επιμένει ή συνοδεύεται από ανησυχητικά συμπτώματα.
Επικοινωνήστε με γιατρό αν:
διαρκεί πάνω από 3 ημέρες
υπάρχει αίμα στα κόπρανα
υπάρχει υψηλός πυρετός
υπάρχει έντονος ή επίμονος κοιλιακός πόνος
υπάρχει συχνός εμετός
δεν μπορείτε να κρατήσετε υγρά
υπάρχουν σημάδια αφυδάτωσης
είστε έγκυος
αφορά βρέφος, μικρό παιδί ή ηλικιωμένο άτομο
έχετε χρόνια νόσο ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό
εμφανίστηκε μετά από ταξίδι
εμφανίστηκε μετά από λήψη αντιβιοτικών
Σημάδια αφυδάτωσης μπορεί να είναι η έντονη δίψα, η ξηροστομία, η ζάλη όταν σηκώνεστε, η μειωμένη ούρηση, η έντονη αδυναμία ή η υπνηλία. Το CDC αναφέρει ότι σε τροφική δηλητηρίαση χρειάζεται προσοχή όταν υπάρχει αιματηρή διάρροια, διάρροια που διαρκεί πάνω από 3 ημέρες, υψηλός πυρετός, συχνός εμετός ή σημάδια αφυδάτωσης.
Συμπεράσματα
Η διάρροια είναι συνήθως παροδική και υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες. Το πιο σημαντικό βήμα είναι η σωστή ενυδάτωση, η αναπλήρωση ηλεκτρολυτών όταν χρειάζεται και η ήπια διατροφή μέχρι να ηρεμήσει το έντερο.
Τα αντιδιαρροϊκά μπορούν να βοηθήσουν προσωρινά σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά δεν είναι πάντα η σωστή επιλογή, ειδικά όταν υπάρχει πυρετός, αίμα στα κόπρανα ή υποψία λοίμωξης.
Στο Central Pharmacy μπορείτε να βρείτε ηλεκτρολύτες, προβιοτικά και προϊόντα για την υποστήριξη του πεπτικού, πάντα σύμφωνα με τις ανάγκες σας και με τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού όπου χρειάζεται.
Συχνές ερωτήσεις
Πώς μπορώ να σταματήσω γρήγορα τη διάρροια;
Το πρώτο βήμα είναι να πίνετε συχνά μικρές ποσότητες υγρών και, όπου χρειάζεται, ηλεκτρολύτες. Προτιμήστε απλές τροφές όπως ρύζι, μπανάνα, φρυγανιά ή βραστή πατάτα. Αν τα συμπτώματα είναι έντονα ή επιμένουν, χρειάζεται γιατρός.
Τι να φάω όταν έχω διάρροια;
Μπορείτε να φάτε ήπιες τροφές όπως ρύζι, μπανάνα, φρυγανιά, βραστή πατάτα, ζυμαρικά χωρίς σάλτσες και απλή σούπα. Επιστρέψτε σταδιακά στην κανονική διατροφή όταν υποχωρήσουν τα συμπτώματα.
Είναι καλοί οι ηλεκτρολύτες για τη διάρροια;
Ναι, οι ηλεκτρολύτες μπορούν να βοηθήσουν στην αναπλήρωση υγρών και αλάτων που χάνονται με τις συχνές κενώσεις, ειδικά όταν υπάρχει κίνδυνος αφυδάτωσης.
Μπορώ να πάρω λοπεραμίδη;
Η λοπεραμίδη μπορεί να βοηθήσει προσωρινά σε ορισμένες περιπτώσεις βραχυχρόνιας διάρροιας. Δεν πρέπει όμως να χρησιμοποιείται χωρίς συμβουλή ειδικού αν υπάρχει πυρετός, αίμα στα κόπρανα, έντονος πόνος ή υποψία λοίμωξης.
Πότε η διάρροια είναι ανησυχητική;
Ανησυχητική είναι όταν διαρκεί πάνω από 3 ημέρες, συνοδεύεται από αίμα, υψηλό πυρετό, έντονο πόνο, συχνούς εμετούς ή σημάδια αφυδάτωσης.
Τα προβιοτικά βοηθούν στη διάρροια;
Τα προβιοτικά μπορεί να υποστηρίξουν την ισορροπία της εντερικής μικροχλωρίδας, ειδικά μετά από γαστρεντερική διαταραχή ή χρήση αντιβιοτικών. Η επιλογή τους καλό είναι να γίνεται με τη συμβουλή φαρμακοποιού ή γιατρού.
