Ωτίτιδα σε Σκύλο και Γάτα: Αίτια, Συμπτώματα και Πότε Χρειάζεται Κτηνίατρος

Τι είναι η ωτίτιδα σε σκύλο και γάτα;

Ωτίτιδα σημαίνει φλεγμονή στο αυτί. Μπορεί να αφορά το εξωτερικό μέρος του αυτιού, τον ακουστικό πόρο, το μέσο αυτί ή, πιο σπάνια, το έσω αυτί.

Στους σκύλους και στις γάτες, η πιο συχνή μορφή είναι η έξω ωτίτιδα, δηλαδή η φλεγμονή του εξωτερικού ακουστικού πόρου. Η Merck Veterinary Manual αναφέρει ότι η έξω ωτίτιδα είναι η πιο συχνή διαταραχή του ακουστικού πόρου στις γάτες, ενώ στους σκύλους είναι επίσης από τα συχνότερα προβλήματα του αυτιού.

Η ωτίτιδα μπορεί να είναι οξεία, δηλαδή να εμφανιστεί ξαφνικά, ή χρόνια/υποτροπιάζουσα, όταν επανέρχεται συχνά ή δεν υποχωρεί πλήρως.

Γιατί εμφανίζεται συχνά στα κατοικίδια;

Το αυτί του σκύλου και της γάτας δεν έχει την ίδια ανατομία με το ανθρώπινο. Ο ακουστικός πόρος έχει σχήμα που θυμίζει “L”, με ένα πιο κάθετο και ένα πιο οριζόντιο τμήμα. Αυτό μπορεί να δυσκολεύει τον φυσικό αερισμό και την απομάκρυνση εκκρίσεων, ειδικά όταν υπάρχει φλεγμονή.

Σε ορισμένους σκύλους, η μορφή του πτερυγίου παίζει ρόλο. Φυλές με κρεμαστά αυτιά ή αυξημένη υγρασία στον ακουστικό πόρο μπορεί να εμφανίζουν πιο συχνά προβλήματα. Στις γάτες, σημαντικό ρόλο παίζουν συχνά τα παράσιτα, όπως τα ακάρεα αυτιών.

Η Cornell Feline Health Center αναφέρει ότι η έξω ωτίτιδα είναι από τις συχνότερες επίκτητες παθήσεις του αυτιού στη γάτα και ότι, αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να οδηγήσει σε προοδευτική βλάβη των ιστών και ακόμη και σε μόνιμη απώλεια ακοής.

Ποια είναι τα βασικά αίτια;

Η ωτίτιδα δεν έχει πάντα μία μόνο αιτία. Συχνά ξεκινά από έναν παράγοντα και στη συνέχεια επιπλέκεται από μικρόβια, μύκητες ή χρόνια φλεγμονή.

Η Merck Veterinary Manual αναφέρει ότι η έξω ωτίτιδα μπορεί να σχετίζεται με παράσιτα, ξένα σώματα, αλλεργίες, βακτήρια, μύκητες ή μέση ωτίτιδα.

Στους σκύλους, οι αλλεργίες είναι συχνό υπόβαθρο σε επαναλαμβανόμενες ωτίτιδες. Αυτό σημαίνει ότι η θεραπεία δεν πρέπει να σταματά μόνο στην προσωρινή ανακούφιση του αυτιού, αλλά να διερευνάται και το πιθανό αλλεργικό ή δερματολογικό πρόβλημα.

Στις γάτες, τα ακάρεα αυτιών είναι σημαντική αιτία, ιδιαίτερα σε νεαρές γάτες ή γάτες που ζουν με άλλα ζώα. Η Cornell αναφέρει ότι τα ακάρεα μπορούν να προκαλέσουν έντονο ερεθισμό και χαρακτηριστική σκούρα, δύσοσμη συσσώρευση κεριού και υπολειμμάτων στο αυτί.

Συμπτώματα που πρέπει να προσέξετε

Τα συμπτώματα της ωτίτιδας είναι συνήθως αρκετά εμφανή, ειδικά όταν το ζώο πονάει ή ενοχλείται.

Πιθανά σημάδια είναι:

• συχνό τίναγμα κεφαλιού,
• ξύσιμο στο αυτί,
• έντονη δυσοσμία,
• κοκκινίλα στον ακουστικό πόρο,
• καφέ, κίτρινο ή πυώδες έκκριμα,
• αυξημένο κερί,
• ευαισθησία ή πόνος όταν αγγίζετε το αυτί,
• κλίση του κεφαλιού,
• τρίψιμο του αυτιού στο πάτωμα ή στα έπιπλα,
• αλλαγή στη συμπεριφορά λόγω πόνου.

Η VCA Animal Hospitals αναφέρει ότι τα κλινικά σημεία της έξω ωτίτιδας σε σκύλους μπορεί να περιλαμβάνουν τίναγμα κεφαλιού, ξύσιμο, δυσοσμία, έκκριμα, πόνο και ερυθρότητα.

Αν το ζώο πονάει πολύ, δεν σας αφήνει να αγγίξετε το αυτί ή κρατά το κεφάλι μονίμως γερμένο, χρειάζεται κτηνιατρική εξέταση.

Έξω, μέση και έσω ωτίτιδα: ποια η διαφορά;

Η διάκριση έχει σημασία γιατί η σοβαρότητα και η θεραπεία διαφέρουν.

Η Merck Veterinary Manual αναφέρει ότι σε σοβαρές ή χρόνιες περιπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται σωστά στη θεραπεία, μπορεί να χρειαστεί CT ή MRI για την αξιολόγηση του αυτιού.

Η έσω ωτίτιδα είναι πιο σοβαρή και μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία. Αν δείτε κλίση κεφαλιού, αστάθεια ή περίεργες κινήσεις των ματιών, χρειάζεται άμεση εξέταση.

Πώς γίνεται η διάγνωση από τον κτηνίατρο;

Η διάγνωση δεν βασίζεται μόνο στο “φαίνεται κόκκινο το αυτί”. Ο κτηνίατρος χρειάζεται να δει τι συμβαίνει μέσα στον ακουστικό πόρο και ποια είναι η πιθανή αιτία.

Η εξέταση μπορεί να περιλαμβάνει:

• κλινική εξέταση,
• ωτοσκόπηση,
• έλεγχο του τυμπάνου,
• κυτταρολογική εξέταση εκκρίματος,
• έλεγχο για παράσιτα,
• καλλιέργεια και αντιβιόγραμμα σε υποτροπές ή δύσκολες λοιμώξεις,
• απεικονιστικές εξετάσεις σε χρόνια ή βαθύτερα περιστατικά.

Η Merck Veterinary Manual τονίζει ότι η διάγνωση της έξω ωτίτιδας χρειάζεται ιστορικό, κλινική εξέταση, εξέταση του αυτιού και, συχνά, κυτταρολογική αξιολόγηση του υλικού από τον ακουστικό πόρο.

Η κυτταρολογική εξέταση είναι σημαντική γιατί δείχνει αν υπάρχουν βακτήρια, μύκητες ή φλεγμονώδη κύτταρα. Έτσι ο κτηνίατρος επιλέγει πιο σωστά την αγωγή και αποφεύγεται η άσκοπη χρήση φαρμάκων.

Γιατί δεν πρέπει να βάζουμε σταγόνες χωρίς εξέταση;

Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη είναι να χρησιμοποιούνται παλιές σταγόνες, ανθρώπινα προϊόντα, καθαριστικά ή “ό,τι είχε μείνει από την προηγούμενη φορά”.

Ο λόγος είναι ότι δεν γνωρίζουμε:

• αν το τύμπανο είναι ακέραιο,
• αν υπάρχει ξένο σώμα,
• αν πρόκειται για βακτήριο, μύκητα ή παράσιτο,
• αν υπάρχει μέση ωτίτιδα,
• αν το προϊόν μπορεί να ερεθίσει περισσότερο,
• αν χρειάζεται διαφορετική αγωγή.

Η κατάσταση του τυμπάνου είναι κρίσιμη. Αν υπάρχει ρήξη, ορισμένες ουσίες μπορεί να περάσουν στο μέσο ή έσω αυτί και να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες. Η Merck Veterinary Manual αναφέρει ότι όταν το τύμπανο έχει υποστεί ρήξη, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην επιλογή των προϊόντων και στον καθαρισμό.

Γι’ αυτό, αν υπάρχει πόνος, έκκριμα, δυσοσμία ή υποψία ωτίτιδας, η σωστή κίνηση είναι εξέταση από κτηνίατρο.

Καθαρισμός αυτιών: τι να προσέχετε

Ο καθαρισμός των αυτιών μπορεί να είναι χρήσιμος σε ζώα που έχουν προδιάθεση ή όταν το συστήσει ο κτηνίατρος. Δεν χρειάζονται όμως όλα τα ζώα συχνό καθαρισμό και δεν πρέπει να γίνεται βίαια.

Γενικές οδηγίες:

• χρησιμοποιείτε μόνο προϊόν ειδικό για κατοικίδια,
• μην βάζετε μπατονέτα βαθιά στον ακουστικό πόρο,
• μην καθαρίζετε έντονα αν το ζώο πονάει,
• μην χρησιμοποιείτε οινόπνευμα, οξυζενέ ή ανθρώπινα προϊόντα,
• σταματήστε αν υπάρχει αίμα, έντονος πόνος ή αντίδραση,
• ακολουθήστε τη συχνότητα που προτείνει ο κτηνίατρος.

Η VCA αναφέρει ότι τα ζώα που είναι επιρρεπή σε ωτίτιδες μπορεί να ωφελούνται από συχνότερο καθαρισμό, όμως αν υπάρχει λοίμωξη και χρειάζεται φάρμακο, συνήθως καθαρίζεται πρώτα το αυτί και μετά εφαρμόζεται η αγωγή, σύμφωνα με οδηγίες.

Στο Central Pharmacy μπορείτε να βρείτε είδη φροντίδας κατοικιδίων για την υγιεινή αυτιών κατοικιδίων, καθαριστικά διαλύματα και βοηθητικά είδη φροντίδας. Η επιλογή πρέπει να γίνεται ανάλογα με τις ανάγκες του ζώου και πάντα με κτηνιατρική καθοδήγηση όταν υπάρχουν συμπτώματα.

Πότε χρειάζεται άμεσα κτηνίατρος;

Επικοινωνήστε με κτηνίατρο αν παρατηρήσετε:

• έντονο τίναγμα κεφαλιού,
• έντονο ξύσιμο,
• δυσοσμία από το αυτί,
• έκκριμα ή πύον,
• αίμα,
• πόνο όταν αγγίζετε το αυτί,
• πρήξιμο στο πτερύγιο,
• κλίση κεφαλιού,
• απώλεια ισορροπίας,
• μειωμένη ακοή,
• υποτροπιάζουσες ωτίτιδες,
• αποτυχία προηγούμενης θεραπείας.

Η Cornell αναφέρει ότι η ωτίτιδα στις γάτες, αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να εξελιχθεί και να επηρεάσει το τύμπανο, την ακοή και την ισορροπία.

Η καθυστέρηση μπορεί να κάνει την ωτίτιδα πιο δύσκολη στη θεραπεία, ειδικά αν γίνει χρόνια ή επεκταθεί βαθύτερα.

Συμπεράσματα

Η ωτίτιδα σε σκύλο και γάτα δεν είναι πάντα μια απλή λοίμωξη. Μπορεί να οφείλεται σε αλλεργίες, παράσιτα, ξένα σώματα, μύκητες, βακτήρια ή ανατομικούς παράγοντες. Γι’ αυτό η σωστή διάγνωση είναι απαραίτητη.

Τα βασικά σημάδια που πρέπει να προσέξετε είναι τίναγμα κεφαλιού, ξύσιμο, δυσοσμία, έκκριμα, κοκκινίλα, πόνος ή κλίση κεφαλιού. Αν υπάρχουν συμπτώματα, μην χρησιμοποιείτε τυχαία σταγόνες ή καθαριστικά. Ο κτηνίατρος πρέπει να ελέγξει τον ακουστικό πόρο και την κατάσταση του τυμπάνου πριν δοθεί θεραπεία.

Η έγκαιρη αντιμετώπιση βοηθά να μειωθεί ο πόνος, να αποφευχθούν επιπλοκές και να εντοπιστεί η πραγματική αιτία, ώστε το πρόβλημα να μην επανέρχεται συνεχώς.

Συχνές ερωτήσεις

Πηγές

1. Merck Veterinary Manual – Ear Infections and Otitis Externa in Dogs
2. Merck Veterinary Manual – Otitis Externa in Animals
3. Merck Veterinary Manual – Otitis Externa in Cats
4. Merck Veterinary Manual – Otitis Media and Interna in Animals
5. Cornell Feline Health Center – Otitis
6. Cornell Feline Health Center – Ear Mites
7. VCA Animal Hospitals – Ear Infections in Dogs
8. VCA Animal Hospitals – Ear Cleaning in Dogs