Πολλοί άνθρωποι συνδέουν τη λέξη «κολικός» αποκλειστικά με τα βρέφη και το ασταμάτητο κλάμα τους, όμως αυτή η κατάσταση επηρεάζει συχνά και τους ενήλικες.
Στους ενήλικες, ο κολικός περιγράφεται ως ένας ξαφνικός, εντοπισμένος πόνος στο γαστρεντερολογικό ή το ουροποιητικό σύστημα, ο οποίος εμφανίζεται με τη μορφή κυμάτων: η ένταση αυξάνεται σταδιακά, φτάνει σε μια επώδυνη κορύφωση και στη συνέχεια υποχωρεί.
Αυτός ο πόνος μπορεί να εμφανιστεί ως ένα μεμονωμένο περιστατικό ή να επανέρχεται περιοδικά για εβδομάδες, μήνες ή ακόμα και χρόνια.
Τι προκαλεί τον πόνο του κολικού;
Η βασική αιτία του κολικού είναι η απόφραξη κάποιου κοίλου εσωτερικού οργάνου, όπως το έντερο, η χοληδόχος κύστη, οι νεφροί ή οι ουρητήρες. Όταν υπάρχει ένα εμπόδιο —όπως μια πέτρα ή μια στένωση— το σώμα αντιδρά σπασμωδικά. Οι μύες γύρω από το σημείο της απόφραξης συσπώνται έντονα στην προσπάθειά τους να απομακρύνουν το εμπόδιο, προκαλώντας τους χαρακτηριστικούς και έντονους σπασμούς πόνου.
Οι 3 Βασικοί Τύποι Κολικού στους Ενήλικες
Ανάλογα με το σημείο όπου εντοπίζεται το πρόβλημα, ο κολικός διακρίνεται σε τρεις κατηγορίες:
1.
Χοληφόρος Κολικός (Biliary Colic): Προκαλείται συνήθως από χολόλιθους (
πέτρες στη χολή) που μπλοκάρουν προσωρινά τους πόρους μεταφοράς της χολής. Ο πόνος είναι ξαφνικός και εντοπίζεται στο κέντρο της άνω κοιλιακής χώρας ή δεξιά, κάτω από τις πλευρές. Συχνά, ένα επεισόδιο χοληφόρου κολικού πυροδοτείται μετά από ένα πλούσιο και λιπαρό γεύμα, καθώς ο οργανισμός χρειάζεται περισσότερη χολή για τη διανομή των λιπών.
2.
Νεφρικός Κολικός (Renal Colic): Σχετίζεται με
πέτρες στα νεφρά ή το ουροποιητικό σύστημα, μια κατάσταση που επηρεάζει περίπου το 10% του πληθυσμού. Πρόκειται για έναν εξαιρετικά έντονο πόνο που ξεκινά από την περιοχή των πλευρών και των γοφών (λαγόνες) και μπορεί να ακτινοβολήσει μέχρι τη βουβωνική χώρα. Ο πόνος έρχεται σε κύματα και η έντασή του εξαρτάται από το μέγεθος και τη θέση της πέτρας.
3.
Εντερικός Κολικός (Intestinal Colic): Οφείλεται σε μερική ή
ολική απόφραξη του λεπτού ή του παχέος εντέρου. Τα αίτια μπορεί να είναι ποικίλα, όπως ουλώδης ιστός από προηγούμενες επεμβάσεις, φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου (π.χ. νόσος Crohn), όγκοι ή ακόμα και ενσφηνωμένα κόπρανα.
Συμπτώματα και Διάγνωση
Εκτός από τον χαρακτηριστικό πόνο, ο κολικός
μπορεί να συνοδεύεται από ναυτία, εμετό, απώλεια όρεξης, φούσκωμα και κοιλιακή διάταση. Ειδικά στον νεφρικό κολικό, μπορεί να παρατηρηθεί επώδυνη ούρηση ή αίμα στα ούρα. Για τη σωστή διάγνωση, οι γιατροί εξετάζουν το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς και χρησιμοποιούν απεικονιστικές μεθόδους, όπως υπέρηχους, ακτινογραφίες ή αξονικές τομογραφίες (CT), για να εντοπίσουν το ακριβές σημείο της απόφραξης.
Τρόποι Αντιμετώπισης και Πρόληψη
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία. Για την ανακούφιση των συμπτωμάτων χρησιμοποιούνται
παυσίπονα,
αντιφλεγμονώδη και
φάρμακα κατά του εμέτου. Σε περιπτώσεις πετρών, μπορεί να εφαρμοστεί λιθοτριψία με κρουστικά κύματα για τον θρυμματισμό τους ή χειρουργική επέμβαση αφαίρεσης της χολής. Στο σπίτι, η καλή ενυδάτωση, η χρήση θερμών κομπρεσών στην περιοχή του πόνου και το απαλό μασάζ μπορούν να βοηθήσουν.
Για την πρόληψη, είναι απαραίτητη η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής:
- Διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες (φρούτα, λαχανικά, ολική άλεση).
- Κατανάλωση 8-10 ποτηριών νερού καθημερινά.
- Μείωση των λιπαρών τροφών και του αλατιού.
- Διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.
Συμπληρώματα για κολικούς ενηλίκων:Προβιοτικά & Πρεβιοτικά: Βοηθούν στην εξισορρόπηση της μικροχλωρίδας.
Εξειδικευμένα Σκευάσματα:
Aboca Colilen IBS (για τη θεραπεία του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου).
Πότε πρέπει να καλέσετε γιατρό;
Αναζητήστε επείγουσα ιατρική βοήθεια εάν εμφανίσετε
ίκτερο (κιτρίνισμα του δέρματος ή των ματιών), υψηλό πυρετό με ρίγη, ταχυπαλμία ή εάν ο πόνος είναι τόσο έντονος που δεν ανακουφίζεται σε καμία στάση σώματος.
Πηγές
1.
Causes and Treatment for Colic in Adults – Sydney Gut Clinic.
2.
Colic: What it is, symptoms and treatment – Top Doctors (Conor Lynch).
3.
Colicky Pain in Babies and Adults and How to Treat It – Healthline (Donna Christiano, Medically reviewed by Saurabh Sethi, M.D., MPH).
4.
What to know about colic in adults – Medical News Today (Ruth Eagle, Medically reviewed by Mia Armstrong, MD).
5.
Colic Symptoms, Causes & Solutions – Cleveland Clinic.